Izraelskie ataki na Liban zagrażają kruchemu zawieszeniu broni, gdy rozmowy USA-Iran zmierzają do Szwajcarii

DUBAJ/WASZYNGTON, 20 czerwca — Osobisty wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa oraz minister spraw zagranicznych Iranu udają się do Szwajcarii na rozmowy – poinformował Axios, choć śmiercionośne ataki Izraela w Libanie w sobotę mogą wystawić na próbę nowe zawieszenie broni, kluczowe dla zakończenia wojny z Iranem.

Rozmowy prowadzone przez Steve'a Witkoffa i Abbasa Araqchiego stanowią próbę przekształcenia tymczasowego porozumienia 14-punktowego z tego tygodnia w trwały regionalny układ kończący wojnę, którą Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły 28 lutego.

Jednak zaledwie kilka godzin po wejściu w życie zawieszenia broni w Libanie między Izraelem a wspieraną przez Iran bojówką Hezbollah, izraelskie naloty i ataki dronów zabiły w sobotę co najmniej pięć osób na południu kraju – podały libańskie media państwowe.

Zaprzestanie walk w Libanie jest warunkiem rozpoczęcia 60-dniowych rozmów między USA a Iranem w celu rozwiązania sporów dotyczących irańskiego programu nuklearnego i innych drażliwych kwestii, niezbędnych do zawarcia trwalszego porozumienia, kluczowego dla ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz i stabilizacji światowych dostaw ropy naftowej.

Rozmowy Witkoff–Araqchi zaaranżowane po wycofaniu się Vance'a

Zawieszenie broni w Libanie weszło w życie około godz. 16:00 (13:00 GMT) w piątek po wymianie ognia – poinformował wysoki rangą urzędnik USA.

Zawieszenie broni potwierdziły dwa źródła z Hezbollahu oraz wysoki rangą izraelski urzędnik.

Jednak izraelskie samoloty wojskowe i drony przeprowadziły serię ataków na obszar Nabatieh przez noc i w sobotę rano, niszcząc budynki mieszkalne, a izraelska artyleria ostrzeliwała Nabatieh i jego okolice przed świtem – podała libańska państwowa agencja prasowa NNA.

Izrael nie skomentował natychmiast raportu NNA.

Witkoff udaje się do Szwajcarii, aby dołączyć do Jareda Kushnera, zięcia Trumpa, który przebywa tam już od jakiegoś czasu, natomiast Araqchi miał tam dotrzeć w sobotę – podał Axios.

Biały Dom nie odpowiedział na pytania dotyczące podróży Witkoffa. Iran nie potwierdził planów Araqchiego.

Wiceprezydent JD Vance odwołał w czwartek plany wyjazdu do szwajcarskiego górskiego kurortu Bürgenstock, gdzie zaawansowane były przygotowania do rozmów technicznych, w obliczu rosnących napięć między Izraelem a Hezbollahiem.

Szwajcaria jest gotowa ułatwić rozmowy między USA a Iranem, a prace przygotowawcze są kontynuowane – poinformowało szwajcarskie ministerstwo spraw zagranicznych.

Tymczasowe porozumienie ze środy zobowiązuje Stany Zjednoczone, Iran i ich sojuszników do ogłoszenia natychmiastowego i trwałego zakończenia operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie.

Izrael, wykluczony z rozmów, twierdzi, że nie jest stroną tego porozumienia.

Liban kluczem do trwałego porozumienia pokojowego między USA a Iranem

Araqchi w rozmowie telefonicznej ze swoim pakistańskim odpowiednikiem w piątek oświadczył, że Stany Zjednoczone poniosą odpowiedzialność za wszelkie naruszenie zobowiązań wynikających z porozumienia, w tym za zakończenie walk w Libanie – poinformowało jego ministerstwo.

Liban został wciągnięty w regionalną wojnę, gdy Hezbollah otworzył ogień do Izraela 2 marca, skłaniając go do przeprowadzenia ofensywy przeciwko tej grupie i inwazji na południe kraju.

Przed atakami w sobotę sekretarz stanu USA Marco Rubio i prezydent Libanu Joseph Aoun omówili możliwość przeprowadzenia negocjacji izraelsko-libańskich w Waszyngtonie od wtorku do czwartku – poinformował Departament Stanu.

Libańska prezydencja stwierdziła, że kompleksowe zawieszenie broni jest fundamentalnym filarem tych rozmów.

Wojna z Iranem pochłonęła co najmniej 7 000 ofiar śmiertelnych, głównie w Iranie i Libanie. Doprowadziła do wzrostu cen energii, podsycając inflację na całym świecie.

Ropa Brent spadła w tym tygodniu o około 8 procent, a dostawy ropy przez Cieśninę Ormuz wzrosły po podpisaniu tymczasowego porozumienia.

Cieśnina ta obsługiwała niemal jedną piątą światowych dostaw ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego, zanim Iran ją zablokował podczas wojny.

Organ powołany przez Iran do zarządzania cieśniną poinformował w piątek, że zrezygnuje z planowanych opłat w okresie negocjacji tymczasowego porozumienia.

Tymczasowe porozumienie przewiduje ulgi dla Iranu w zakresie sankcji gospodarczych, odblokowanie aktywów wartych dziesiątki miliardów dolarów oraz natychmiastowe zwolnienia USA dotyczące irańskiego eksportu ropy naftowej.

Przewiduje również fundusz odbudowy Iranu w wysokości 300 miliardów dolarów (1,24 biliona RM) oraz inne zachęty finansowe.

Trump ponownie bronił porozumienia po krytyce w Waszyngtonie, w tym ze strony niektórych sojuszników z Partii Republikańskiej w Kongresie, którzy kwestionują, czy zrobił zbyt wiele ustępstw, aby zakończyć wojnę niepopularną wśród większości Amerykanów przed wyborami śródkadencyjnymi w listopadzie.

„Wojna osłabiła Iran!" – napisał Trump w mediach społecznościowych w piątek, dodając: „Nie spotkaliśmy się z desperacji, Iran tak. Oni są SKOŃCZENI! Rozegramy te 60 dni. Nie dostaną ani grosza!" — Reuters