Thợ đào Bitcoin khó tăng lợi nhuận dù chi phí khai thác giảm

Giá Bitcoin giảm và áp lực dài hạn đang buộc nhiều công ty khai thác phải tìm nguồn doanh thu mới, khiến việc chuyển một phần công suất sang trung tâm dữ liệu AI/HPC trở thành hướng đi ngày càng quan trọng.

Trong bối cảnh chính sách đổi mới được nhấn mạnh nhưng thị trường vẫn biến động, Bitcoin từng bật lên 69.000 USD rồi giảm khoảng 6% trong chưa đầy ba ngày. Cùng lúc, điều kiện kinh tế của hoạt động khai thác thay đổi, tạo động lực để các “ông lớn” hạ tầng Bitcoin mở rộng sang AI và dữ liệu.

Áp lực giá Bitcoin đang siết chặt biên lợi nhuận của thợ đào

Bitcoin tăng ngắn hạn lên 69.000 USD rồi nhanh chóng điều chỉnh, trong khi xu hướng giảm dài hạn làm hoạt động khai thác chịu nhiều căng thẳng hơn.

Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh chính sách đổi mới nhằm trấn an lo ngại về các động thái thương mại mang tính hạn chế và củng cố thông điệp về khả năng chống chịu của nền kinh tế. Tuy nhiên, Bitcoin chỉ tăng ngắn hạn lên 69.000 USD trước khi giảm khoảng 6% trong chưa đầy ba ngày.

Sức ép giảm kéo dài lên BTC làm thợ đào chịu tải lớn hơn. “Chi phí điện” để khai thác Bitcoin đã giảm từ 71.000 USD trong Q4/2025 xuống quanh 53.500 USD hiện tại. Diễn giải theo cơ chế thị trường, khi những đơn vị kém hiệu quả buộc phải rời cuộc chơi, chi phí biên giảm và việc khai thác trở nên “dễ thở” hơn đối với các đơn vị còn trụ lại.

AI và trung tâm dữ liệu đang tái định hình bức tranh khai thác Bitcoin

AI/HPC mở ra cơ hội tăng doanh thu theo MW và định giá tài sản hạ tầng, khiến thợ đào có động lực chuyển đổi một phần công suất sang trung tâm dữ liệu.

Tháng 8/2024, VanEck công bố báo cáo nhấn mạnh vai trò ngày càng tăng của các thợ đào Bitcoin trong mảng AI và điện toán hiệu năng cao (HPC), đồng thời cho rằng thị trường đang tồn tại một cơ hội “arbitrage” về định giá mà nhiều thợ đào chưa khai thác.

VanEck ước tính doanh thu thường niên theo công suất có thể đạt khoảng 9,11 triệu USD cho mỗi MW đối với AI/HPC (MW là công suất 1 triệu watt được cung cấp liên tục 24/7 trong một năm). Đây là chỉ số then chốt giúp so sánh hiệu quả khai thác giá trị từ hạ tầng điện và không gian máy chủ.

Theo phân tích trong cùng mạch lập luận, các công ty khai thác Bitcoin được giao dịch trung bình khoảng 4,5 triệu USD cho mỗi MW công suất lắp đặt, trong khi một số cổ phiếu trung tâm dữ liệu được giao dịch ở mức 30 triệu USD/MW hoặc cao hơn. Nếu thợ đào chuyển 20% công suất lắp đặt sang hạ tầng AI/HPC, họ có thể “dễ dàng tăng gấp đôi vốn hóa thị trường vào năm 2028” theo nhận định của VanEck.

Thị trường trái phiếu cho thấy “bậc thang rủi ro” của cơn sốt AI

Làn sóng AI không chỉ thể hiện qua GPU hay doanh thu/MW mà còn qua cách thị trường nợ định giá rủi ro cho các doanh nghiệp hạ tầng Bitcoin và AI.

Theo Miner Weekly, ngoài các chỉ số như doanh thu trên mỗi MW hay năng lực GPU, thị trường trái phiếu là một “lăng kính” mạnh để đọc chu kỳ bùng nổ AI và trung tâm dữ liệu. Trong 12 tháng qua, đã có 33 tỷ USD trái phiếu senior dài hạn được phát hành bởi các công ty khai thác Bitcoin/hạ tầng AI.

Thị trường nợ cũng phản ánh một “thang rủi ro”: khoảng 4% cho nhóm doanh nghiệp năng lượng lớn, lâu năm, rủi ro thấp. Ở đầu lợi suất cao, các công ty hạ tầng Bitcoin như CoreWeave phải trả mức tín dụng mang tính đầu cơ lên tới 9,25%.

VanEck cho rằng thợ đào có thể tận dụng các địa điểm đã được cấp điện để triển khai khối lượng công việc AI/HPC trong vòng chưa đến một năm. Tuy nhiên, các bên cho vay lại định giá họ như tín dụng tăng trưởng và áp mức phí vốn cao hơn đáng kể so với các “đại gia” năng lượng đã ổn định.

Các ông lớn hạ tầng Bitcoin đã chuyển hướng sang AI/HPC

Một số doanh nghiệp khai thác quy mô lớn đã ký hợp đồng thuê HPC và xây liên doanh trung tâm dữ liệu, cho thấy chuyển đổi đang diễn ra trên quy mô thương mại.

Báo cáo Q4 và cả năm của TeraWulf cho thấy sự chuyển dịch từ thợ đào BTC sang doanh nghiệp hạ tầng AI. Công ty nêu các thỏa thuận lớn như cam kết thuê dài hạn 60 MW với Core42 và 380 MW với FluidStack, giúp “tăng đáng kể độ bền vững của doanh thu”.

Doanh thu tài sản số của TeraWulf giảm trong Q4/2025 so với Q3. Ngược lại, doanh thu cho thuê HPC tăng lên 9,7 triệu USD từ 7,2 triệu USD trong Q3/2025, phản ánh vai trò ngày càng rõ của dòng tiền ngoài khai thác Bitcoin.

Marathon Digital cũng dùng cuộc gọi báo cáo kết quả Q4 và cả năm 2025 để trình bày chuyển dịch chiến lược vượt ra khỏi khai thác Bitcoin. Trọng tâm là liên doanh với Starwood Digital Ventures.

Theo mô tả, MARA sẽ đóng góp nguồn năng lượng chuyên dụng, còn Starwood phụ trách thiết kế, xây dựng, tìm khách thuê và vận hành. MARA có thể giữ tới 50% quyền sở hữu, đồng thời tiếp cận nguồn vốn đạt chuẩn tổ chức (institutional, investment-grade) của Starwood.

Liên doanh nhắm tới việc chuyển đổi các địa điểm đã được cấp điện thành trung tâm dữ liệu. Nền tảng phát triển trung tâm dữ liệu của Starwood Capital Group được kỳ vọng cung cấp hơn 1 GW năng lực IT trong ngắn hạn, đồng thời đã có lộ trình lên hơn 2,5 GW.

Nhu cầu AI bền vững là biến số quyết định hiệu quả đòn bẩy nợ

Nếu nhu cầu AI duy trì, vốn “đắt” có thể trở nên hợp lý; nếu nhu cầu suy yếu, gánh nợ sẽ tăng rủi ro nhanh chóng.

Miner Weekly lưu ý dấu hỏi lớn nằm ở sức bền của nhu cầu AI. Trong kịch bản nhu cầu duy trì, chi phí vốn cao có thể được chấp nhận vì tài sản hạ tầng có thể tăng giá, doanh thu tăng giúp việc tái cấp vốn nợ dễ hơn.

Ngược lại, nếu nhu cầu AI giảm, đà mở rộng của các hyperscaler có thể chậm lại. Khi đó, mức nợ cao sẽ nhanh chóng trở thành gánh nặng, đặc biệt với các doanh nghiệp đang bị định giá như tín dụng tăng trưởng và chịu premium so với nhóm năng lượng rủi ro thấp.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao thợ đào Bitcoin muốn chuyển sang AI/HPC?

Vì áp lực giảm giá Bitcoin làm doanh thu khai thác suy yếu, trong khi AI/HPC có thể tạo doanh thu theo MW cao hơn và giúp ổn định dòng tiền qua hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu.

“Chi phí điện” của Bitcoin giảm từ 71.000 USD xuống 53.500 USD nói lên điều gì?

Nó cho thấy chi phí kinh tế để khai thác theo thước đo “electrical cost” đã hạ, thường gắn với việc các thợ đào kém hiệu quả bị đào thải, khiến phần công suất còn lại cạnh tranh hiệu quả hơn.

Thị trường trái phiếu phản ánh rủi ro AI của nhóm hạ tầng Bitcoin như thế nào?

Nó thể hiện qua chênh lệch lãi suất: doanh nghiệp năng lượng lâu năm có thể quanh 4%, còn công ty hạ tầng Bitcoin/AI như CoreWeave từng bị định giá tín dụng đầu cơ tới 9,25%, cho thấy rủi ro cao hơn.

Ví dụ doanh nghiệp nào đã chuyển dịch sang trung tâm dữ liệu AI/HPC?

TeraWulf ghi nhận doanh thu cho thuê HPC tăng trong Q4/2025 và ký các cam kết thuê dài hạn theo MW. Marathon Digital (MARA) công bố liên doanh với Starwood Digital Ventures để phát triển trung tâm dữ liệu từ các địa điểm đã được cấp điện.