14 ΙΟΥΝΊΟΥ — «Φώτα, κάμερα, action!»
Για πολλούς πτυχιούχους πανεπιστημίου, μια συνέντευξη για δουλειά μπορεί να μοιάζει με ανέβασμα σε σκηνή. Τα φώτα είναι αναμμένα, η επιτροπή παρακολουθεί και κάθε απάντηση μετράει.
Σε αντίθεση με μια παράσταση, ωστόσο, δεν υπάρχει σενάριο για απομνημόνευση. Αυτό που χρειάζονται οι πτυχιούχοι δεν είναι μια τέλεια ερμηνεία, αλλά η ικανότητα να παρουσιάσουν τις πραγματικές τους εμπειρίες με αυτοπεποίθηση, σαφήνεια και σκοπό.
Εδώ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο η προετοιμασία για συνεντεύξεις εργασίας στο πανεπιστήμιο. Στη σημερινή ανταγωνιστική αγορά εργασίας, τα ακαδημαϊκά προσόντα από μόνα τους δεν αρκούν πλέον. Οι εργοδότες αναζητούν όλο και περισσότερο πτυχιούχους που μπορούν να επικοινωνούν αποτελεσματικά, να σκέφτονται κριτικά, να επιλύουν προβλήματα και να αποδεικνύουν ότι είναι έτοιμοι για τις απαιτήσεις του εργασιακού χώρου.
Για πολλούς φοιτητές, η μετάβαση από τις αίθουσες διδασκαλίας στις αίθουσες συνεντεύξεων μπορεί να είναι δύσκολη. Μπορεί να έχουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις δυνατότητες, αλλά να δυσκολεύονται να τις εκφράσουν με σαφήνεια ενώπιον επιτροπών συνεντεύξεων.
Κάποιοι δίνουν πολύ σύντομες απαντήσεις, ενώ άλλοι μιλούν εκτενώς χωρίς να τονίζουν το πιο σημαντικό σημείο. Γι' αυτό οι δομημένες τεχνικές συνέντευξης πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απαραίτητο μέρος της απασχολησιμότητας των πτυχιούχων.
Στα μαθήματα δεξιοτήτων συνέντευξης εργασίας, οι φοιτητές συχνά γνωρίζουν μια απλή αλλά χρήσιμη τεχνική γνωστή ως μέθοδο STAR. Το STAR σημαίνει Situation (Κατάσταση), Task (Καθήκον), Action (Δράση) και Result (Αποτέλεσμα). Αν και η ονομασία μπορεί να ακούγεται τεχνική, η ιδέα είναι απλή. Διδάσκει στους φοιτητές πώς να αφηγούνται τις εμπειρίες τους σαν μια σύντομη ιστορία, αλλά με οργανωμένο τρόπο.
Από την εμπειρία μου στη διδασκαλία δεξιοτήτων συνέντευξης εργασίας, παρατηρώ ότι πολλοί φοιτητές έχουν ήδη ιστορίες που αξίζει να μοιραστούν. Η πρόκληση είναι ότι συχνά δεν ξέρουν πώς να παρουσιάσουν αυτές τις ιστορίες κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης.
Όταν τους ζητώ να απαντήσουν σε μια συνηθισμένη ερώτηση συνέντευξης όπως «Πείτε μου για μια φορά που εργαστήκατε σε ομάδα», πολλοί ξεκινούν με μια απλή απάντηση όπως «Είμαι καλός στην ομαδική εργασία». Αν και η απάντηση δεν είναι λανθασμένη, δεν λέει πολλά στον συνεντευκτή για το ποιοι είναι ή τι μπορούν να κάνουν.
Γι' αυτό ενθαρρύνω τους φοιτητές μου να υπερβαίνουν τις γενικές δηλώσεις. Τους υπενθυμίζω να σκεφτούν μια πραγματική εμπειρία, ίσως από μια ομαδική εργασία, ένα σχολικό project, μια πρακτική άσκηση ή ένα πανεπιστημιακό πρόγραμμα που βοήθησαν να οργανώσουν. Στη συνέχεια, τους καθοδηγώ να εξηγήσουν τι συνέβη, ποιον ρόλο έπαιξαν, ποια δράση ανέλαβαν και ποιο ήταν το αποτέλεσμα.
Συχνά βλέπω φοιτητές να εκπλήσσονται όταν συνειδητοποιούν ότι έχουν χρήσιμες εμπειρίες για να μοιραστούν. Πολλοί νέοι πτυχιούχοι αισθάνονται ότι τους λείπει επαγγελματική εμπειρία, αλλά μερικές φορές ξεχνούν ότι η ίδια η πανεπιστημιακή ζωή τους έχει εκθέσει σε πολλές δεξιότητες που σχετίζονται με τον εργασιακό χώρο. Ομαδικές συζητήσεις, παρουσιάσεις, δραστηριότητες συλλόγων, εθελοντική εργασία, κοινοτικά προγράμματα και μερική απασχόληση μπορούν όλα να γίνουν ουσιαστικά παραδείγματα σε μια συνέντευξη.
Για παράδειγμα, ένας φοιτητής που βοήθησε στην οργάνωση μιας εκδήλωσης στο campus μπορεί να μην το θεωρεί εντυπωσιακό στην αρχή. Ωστόσο, όταν αναλύσουμε την εμπειρία, ο φοιτητής μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι είχε εξασκήσει ηγεσία, ομαδική εργασία, επικοινωνία και επίλυση προβλημάτων. Ένας άλλος φοιτητής που ολοκλήρωσε ένα δύσκολο ομαδικό project μπορεί να εξηγήσει πώς η ομάδα διαχειρίστηκε διαφορετικές απόψεις, τήρησε τις προθεσμίες και ολοκλήρωσε την εργασία μαζί.
Αυτές οι απλές ιστορίες έχουν σημασία. Βοηθούν τους εργοδότες να δουν τον άνθρωπο πίσω από το πτυχίο. Δείχνουν όχι μόνο τι γνωρίζει ένας πτυχιούχος, αλλά και πώς σκέφτεται, ανταποκρίνεται και συνεισφέρει σε πραγματικές καταστάσεις.
Στην τάξη μου, έχω δει πώς η μέθοδος STAR βοηθά τους φοιτητές να αναγνωρίσουν την αξία των δικών τους εμπειριών. Τους δίνει έναν σαφή τρόπο να οργανώνουν τις ιδέες τους και να μιλούν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Όταν ξέρουν τι να πουν και πώς να το πουν, είναι λιγότερο πιθανό να πανικοβληθούν ή να βασιστούν σε απομνημονευμένες απαντήσεις.
Το πιο σημαντικό, θέλω οι φοιτητές μου να καταλάβουν ότι μια συνέντευξη δεν αφορά την τέλεια απάντηση. Αφορά την παροχή μιας ειλικρινούς, σαφούς και ουσιαστικής απάντησης. Αφορά το να δείχνουν ποιοι είναι, τι έχουν μάθει και πώς μπορούν να συνεισφέρουν στον εργασιακό χώρο. Μερικές φορές, το μόνο που χρειάζονται οι νέοι πτυχιούχοι είναι ο σωστός τρόπος να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία.
Εν τέλει, η πρόσληψη δεν αφορά μόνο το να έχεις δεξιότητες. Αφορά επίσης το να ξέρεις πώς να επικοινωνείς αυτές τις δεξιότητες αποτελεσματικά. Για τους πτυχιούχους που προετοιμάζονται να εισέλθουν στον επαγγελματικό κόσμο, η εκμάθηση αυτής της δομημένης προσέγγισης μπορεί να είναι ένα μάθημα που κάνει διαρκή διαφορά στη μελλοντική τους καριέρα.
* Η Nuruladilah Mohamed είναι Ανώτερη Λέκτορας στην Akademi Pengajian Bahasa (APB), Universiti Teknologi MARA (UiTM), Cawangan Terengganu.
** Αυτή είναι η προσωπική άποψη του συγγραφέα ή της έκδοσης και δεν εκφράζει απαραίτητα τις απόψεις της Malay Mail.
